"GÖZÜMÜZ DÜNYADA"
Herşey, iki ortağın birbirinden habersiz bir şekilde, aynı felsefeye bağlı yaşamasından doğdu: Yabancı dili sev, kullan, işinde ciddi ol, etiklere bağlı kal, kaliteli iş sun ve bunu yaparken hızlı ol. Yıllarca uluslararası birçok şirkette edinilen iş deneyim, onlara bunu nasıl hayata geçirebileceklerini gösterdi. Ve onlar da ekonomik krizi çok fazla dert etmeden bu işe adım attılar. Şu anda müşteri portföylerinde yerli ve yabancı birçok tanınmış firmaya ek olarak, siyasi partiler de var. Ve internet onlar için büyük bir araç. Çeviri.İnfo Dil ve Danışmanlık Hizmetleri'nin ortakları olan Mustafa Çölkesen ve Erdinç Dündar, bu kısa zamana çok fazla başarı, müşteri ve hedef sığdırdılar. "Türkiye'de 1 numara olmak istiyoruz" diyen Çölkesen'e (sağda) Dündar, "Yurtdışında da aynı hedefe Elite Translation ile ulaşacağız" yorumunu ekliyor. İki ortakla şirketin hedefleri, ürün yelpazesi, yurtiçi ve yurtdışı planları ile, sektörün sorunlarını ve çözüm yollarını konuştuk:


Çeviri İnfo'nun kuruluş hikayesini anlatır mısınız?
Türkiye krizdeyken bu işe başladık. Şirket 1 yıl önce kuruldu. Kuruluş hikayesi aslında bizim iş deneyimlerimize dayanıyor. Ben ve ortağım Erdinç'in dil sevgisiyle başladı herşey. Birbirimizden bağımsız olarak da üniversite yıllarında bu sevgi gelişti. Dil işi bir sevgi, sorumluluk ve özen işi. Zaten sloganımızda da "Dil ve çeviri hizmetleri bir sorumluluktur" diyoruz. Biz, kendi yaşantılarımızı da buna göre geliştirdik. Her ikimizin de uzun yıllara dayanan, çokuluslu şirketlerde değerlendirilmiş meslek geçmişi var. Ben satış konusunda, Erdinç ise ihracat konusunda uzman. Çalışma zamanımızın önemli bir kısmını yurtdışı ile iş görüşmeleri yaparak, yurtdışında görüşmeler yaparak geçiriyorduk. Eşe dosta da yaptığımız ufak tefek çeviri işleri vardı. İkimizin de kafasında aynı hedefler vardı. Kısa zamanda hedeflerimizi, faaliyet alanlarımızı belirledik ve zekice büyümeyi hedefledik.
Türkiye gelişmekte olan bir Doğu toplumu. Dünya ekonomisine garip bir şekilde entegre olmuş, iktisadı hayatın daha canlı olmasını isteyen ve kendi içinde yeniliklere karşı bazı önyargıları olan bir toplumuz. Bu yüzden birçok kurum Türkiye'de daha geç gelişme eğiliminde. Biz ise kendimizi dünya insanı olarak tanımlıyoruz. İnsan ve yetenek dünyanın her yerinde aynı anlama sahiptir. Batı'da standart olmuş şeyler burada hala lüks. Yani etikle, doğru iş yapmak, zamanla yarışabilmek gibi olgular, ancak bireysel mücadele ile elde ediliyor. Biz bu açıdan çeviri piyasasında bir boşluk gördük.

Hedefiniz ne?
Tercümanlık mesleğine hak ettiği itibarı geri kazandırmaya çalışıyoruz. Ceviri.net'in ve Tercuman net'in hedefi budur. Bu çok çetrefilli, vakit alan, önemli bir iş. Küreselleşen dünyada Türkiye ekonomisi avantaj yaratmak istiyorsa, burada tercümanlık mesleğinin ciddi bir sorumluluğu var. Üst sektörlerin de bu önemi anlaması gerek. Örneğin KOBİ'ler çok farklı şeyler üretiyorlar, ama bunları pazarlayacak vizyonları, planları, gerekli altyapıları yok. Yani dış pazarlara açılmak için işini ciddiye alan tercümanlardan yoksunlar. Bu kritik sektör hala örgütlenemedi, çalışma etiklerini, kurallarını hala tam anlamıyla belirleyemedi. Bizim ideallerimizden biri de, bunu sağlamak.

Kafanızda hiç maddi hedefler belirlediniz mi?
Biz, sektördeki problemleri belirledik ve başkalarının yaptığı hataları yapmamayı amaçladık. Bu yüzden maddi bazda büyüme, öncelikli hedeflerimiz arasında değildi. Önce kurumsal kimliğimizi geliştirmek istedik ve aynen planladığımız gibi ilerliyoruz.

Müşteri portföyünüzde kimler var?
Portföyümüzde kendi alanlarının büyük firmaları var. Bunlar arasında Suzuki Otomobil, TÜRSAB, Teknosa, Kale Grubu, BMC Software, Aria, ISI, Pınar Gıda Grubu, Intro Prodüksiyon gibi birçok firma var. Bu arada siyasi partiler arasından da müşterilerimiz bulunuyor.

Internet, yaptığınız işte nasıl bir rol oynuyor?
Biz internet ortamını çok önemsiyoruz. Zaman ve mekan artık ortadan kalktı. Şirket olarak Amerika'ya, Hollanda'ya, Hong Kong'a iş yapıyoruz. Yani küresel olarak da faaliyet gösteriyoruz. İşin başında 20'den fazla domain ismi aldık. Öne çıkardıklarımız ise ise www.ceviri.net, www.tercüman.net ve www.elitetranslation.com.

Faaliyetlerinizi nasıl çeşitlendirdiniz?
Yola çıkarken işimizin yazılı tercüme işinde odaklanacağını düşünmüştük. Ama zamanla sözlü tercüme ihtiyacı da ortaya çıktı. Çünkü dil yelpazesi çok geniş. Sözlü tercümede ardıl ve simultane olarak iki tekniği kullanıyoruz. Tabi web sitelerinde verdiğimiz hizmetler, refakat hizmeti, dış ticaret danışmanlığı gibi ürünlerle yelpazemizi genişlettik.

Ceviri.net'in özellikleri neler?
Ceviri.net, modüler bir web sitesi. Kurumsal müşterilerimiz bizimle ilk kez çalışmaya başladıklarında kendilerine bir kurumsal isim ve şifre gönderiliyor. Bu şifre ile web sitesine girdiklerinde, tarafımızdan yürütülen işler, işin bize teslim edildiği tarih, bizim onlara teslim edeceğimiz tarih, işin meblağı ve bu süreçte müşterinin bize yaptığı ödeme bilgilerine ulaşabiliyorlar. Bu, birinci özellik. İkinci olarak sektördeki anlamsız fiyat dalgalanmalarına karşı bir sistem geliştirdik ve web sitemize bir fiyat modülü koyduk. Müşterimiz, çevirisinin yapılmasını istediği metin dosyasını kopyalayıp, web sitemizde fiyat listemizin altındaki alana yapıştırdığında gerekli dil seçimini yapıyor ve basit bir fiyatlandırma sistemiyle ödemesi gereken tutarı öğrenebiliyor. Biz bu iki özellikle, kurumsal ve bireysel çeviri talebi olanların işlerini kolaylaştırmayı hedefliyoruz.

Ekspres çeviri hizmeti hakkında bilgi verir misiniz?
Sektöre girmeden önce yaptığımız bir araştırma ile, firmaların belli zamanlarda acil çeviriye ihtiyaçlarının olduğunu fark ettik. Biz de buna uygun bir yapıyı oluşturduk ve "Ekspres Çeviri" adında, bize ait bir kavram geliştirdik. Şimdilik 4 dilde bunu yapıyoruz ve maksimum 3 bin karakterde, iki sayfayı geçmeyen metinlerin 45 dakika içinde çevirisini yapıyoruz. Bu mantıkla bize iş veren çok sayıda firma var ve bu kitle, giderek büyüyor.

Bir de nöbetçi tercümanlık hizmetiniz var.
Evet. Çekirdek kadromuzla haftada 7 gün, günde 24 saat nöbetçi tercümanlık hizmeti veriyoruz. Bu kavram da bize ait. Örneğin geçtiğimiz günlerde ABD borsasında işlem yapmak isteyen Bakırköy'den bir müşterimiz, bu amaçla bizimle gece saat 12'de bağlantı kurdu ve biz de, kendisine işi teslim ettik. Amaç insanların hayatını kolaylaştırmak ve boşlukları doldurmak. Biz de böylece mesai saatlerini aştık.

Refakat hizmetinize ilgi ne yönde?
Bu hizmete tercuman.net adresinden başvuru yapılıyor. Başvuru yapanlara, üç gün içinde aradıkları sektörün terminolojisine ve talep edilen dile hakim tercüman buluyoruz. Kurumsal müşterilerin ticaret yaptıkları birçok ülke var ve yeri geldiğinde bu ülkelerin ilgili temsilcilerini Türkiye'ye davet ediyorlar. Tabi müşterilerin, önce kendilerini ve müşterilerini tanıtan belgeleri bize ulaştırmaları gerekiyor. Bu resmi evraklarla konfirmasyon sağlıyor, belli bir standarda göre hareket ediyoruz.

Peki ya dış ticaret danışmanlığı?
Bu da bizim yan alanlarımızdan biri. Bu hizmete özellikle KOBİ'ler yoğun ilgi gösteriyor. Bir marka oluşturmak isteyen, elinde stratejik bir ürün bulunan şirket bize geliyor ve biz de ona hem önceki iş deneyimlerimizle kazandığımız bilgilerle küresel pazarda faaliyet göstermek için gereken prosedürleri anlatıyoruz, hem de gereken tercümanlık hizmetini sunuyoruz. Ölçeğimiz büyüdükçe, bu konudaki çalışmaları, alanında uzman olan insanlardan oluşturacağımız bir kadroya teslim etmeyi hedefliyoruz.

Başka?
Biz web lokalizasyon hizmeti de veriyoruz. Bu konuda ciddi bir taleple karşı karşıyayız. Bununla ilgili, çok sayıda web sitesi olan ve holdingleşme aşamasındaki Amerikalı bir firma bizi tercih etti. Bu konuda hem içerden hem de dışardan yeni talepler gelmeye başladı. Ayrıca içerik de yazmaya başladık. Bu konuda ilk etapta bize yurtdışından talep geldi ve dört tane web sitesine içerik yazdık, düzeltmeleri yaptık.
Son planımız ise TÜYAP Kitap Fuarı'na katılmak. Gerekli prosedürleri yerine getirdik ve fuarda bir stand elde ettik. Çünkü kitap okuyan insanlar eğitimli, konum sahibi insanlar. Bu fuarda hem kurumsal kimliğimizi öne çıkartacağız, hem tercüman ihtiyacımızı tedarik edebileceğiz, hem de bize ulaşmayı başaramamış insanlara ulaşmayı başaracağız. Yurtdışında Elite Translation olarak da fuarlara katılmak istiyoruz.

Şube açmak gibi bir planınız var mı?
Evet, şubeleşmeyi düşünüyoruz. Firmalara, fiziksel olarak da daha hızlı hizmet sunmak istiyoruz. Aslında internet, bu gerekliliği önemli ölçüde hafifletti. Ama Anadolu yakasında da bulunmak, kurumların yanında bireysel müşterilere de ulaşmak istiyoruz. Amacımız franchise yoluyla büyümek. Bize bu konuda biri Ankara'dan olmak üzere üç tane talep bile geldi. Hem de biz, bu konuda bir bildirimde bulunmamış olmamıza rağmen. Biz ise bu konuya dikkatli yaklaşmak istiyoruz. Bayinin çalışma vizyonu önemli. Daha doğrusu bu işe, bizim baktığımız şekilde bakması gerekiyor. Tabi bu sektörden olmalı, iş deneyimi ve çeviri konusunda bilgisi olmalı. Ancak bu şekilde, yaptığımız işte bir kalite birliği sağlayabiliriz. Kısa vadeli bir hedefimiz olmadığı için, bayilik tekliflerine şimdilik sıcak bakmıyoruz. Ama orta ve uzun vadede değerlendirmek isteriz. Bu konuda aceleci davranırsak, büyüyelim derken kendi bindiğimiz dalı kesmiş oluruz.

Yurtdışı çalışmalarınız hakkında bilgi verir misiniz?
Bu konuda Elite Translation ile varız. Bu bir ilk adım olacak ve birkaç hafta içinde hayata geçecek. Şu anda verdiğimiz hizmetler bile yurtdışındaki müşterilerin ilgisini çekiyor. Ama amacımız bu alanda da uzmanlaşmak ve bunu, Elite Translation ile başarıp, bu kanaldan sadece yurtdışına hizmet vereceğiz. Böylece yurtdışında bizim gibi hizmet veren firmalarla bir acente ağı kuracağız. Örneğin Fransa ile ilgili bir işimiz olduğunda Türkiye'den tercüman göndermek yerine, oradan temin edebileceğiz. Bu, Türk firmaları için çok yararlı bir sistem. Çünkü bu firmalar yurtdışındaki fuarlara katılmak zorundalar ve gittikleri ülkeden onlara rehber tedarik edilmesiyle, Türkiye'den o ülkeye rehber göndermekle oluşan maliyet en aza indirilmiş olacak. Biz de, iş ortaklarımız sayesinde dünyanın her yerinde olabileceğiz.

İnsan kaynağını nasıl değerlendiriyorsunuz?
Bugüne kadar iş için başvuru yapan 2 bin kişi oldu. Bizde ise, tercüman aleyhine olan bir tecrübe mevcut. Çevirmene bir çeviri metni gönderiyoruz ve bu metinde dili nasıl kullandığını ölçebiliyoruz. Ondan sonra bu çevirmenleri sınıflandırıyoruz ve dili birinci sınıfın altında kalan tercümanlarla kesinlikle çalışmıyoruz. Bu konuda katı bir seçiciliğimiz var, ama kalitemizi de böyle koruyoruz. Dünya dillerinin birçoğu bünyemizde bulunuyor. Türkiye'nin en yetenekli, ilgili okullarından mezun, işe hakim insanlarla çekirdek bir kadro oluşturduk. Üç ana dil olan İngilizce, Fransızca ve Almanca'da Türkiye'nin en deneyimli kadrosuna sahibiz. Bünyemizde freelance olarak çalışan yaklaşık 200 tane çevirmen var.

Sektörün sorunları ve sizin çözüm önerileriniz neler?
Türk ekonomisi sürekli krizler geçirdiği için sürekli dalgalanmalar yaşıyor. Biz de bir alt sektör olarak, devletin bu konudaki politikasızlığının bedelini ödüyoruz. Bu nedenle kaliteli iş çıkamıyor, pazarda çok sayıda firmanın kendi arasında örgütlenememiş olması anlamsız fiyat dalgalanmalarını beraberinde getiriyor. Anarşik bir serbest piyasa ekonomisi uygulanıyor.
Sektörde kaliteyi artırma hedefimiz var. Mütercim tercümanlığın bağlı olacağı bir odası olması gerektiği kanısındayız. Çünkü sektörün sadece bir derneği var ve bu derneğin de hiçbir yaptırımı, belirlediği izin veya fiyatlandırma sistemi yok. Ve fiyatlandırma sistemindeki bozukluklar, hem haksız rekabete, hem de kalitesiz işlerin yapılmasına yol açıyor. Uzun vadede biz bir oda kurabiliriz. Erdinç, Uludağ Üniversitesi Mezunlar Derneği Başkanı. Bu nedenle konuyla ilgili bilgi sahibi. Biz sektöre çeki düzen verilsin, kalite ve fiyatta birlik olsun istiyoruz. Bu konuda hem bize karşı hem de yanımızda olacak firmalar bulunacak. Ama entellektüel bir sektördeyiz ve bu sektörün sınırlarının belirlenmesi gerek.

2003 yılı hedefleriniz neler?
Rakamsal hedeflerle ilgilenecek vakti gerçekten bulamadık. İşin oturması, portföyün korunması ve geliştirilmesi asıl önceliğimiz oldu. Ama beklentimiz, 2003 yılında şu anki mevcut gücümüzü birkaç kat artırmak, hatta küresel piyasalarda tanınan ve iş ortaklarıyla işini geliştiren bir şirket olmak. Bunu yaparken, Türkiye'de alanında 1 numara olmak istiyoruz. Maddi açıdan kazanımlar yerine, kendimizi yeni çalışmalarla ileri götürmek, beraberinde sektörü de ileri taşımak istiyoruz. Hem dikey, hem yatay büyüme hedefimiz var. Bu noktada insan kaynağı bizim için büyük önem taşıyor.


Handan Aybars