Hoşgeldiniz, bugün 24 Temmuz 2017 Pazartesi
Karakter boyutu : 12 Punto 14 Punto 16 Punto 18 Punto

Çeviri Dünyayı Nasıl Değiştiriyor?

Çeviri Dünyayı Nasıl Değiştiriyor? 03 Aralık 2010 Cuma 09:39

Çeviri neden bu denli önemli? Bilgi güçtür, ancak halen dünya nüfusu tarafından erişilemeyen bilgilerin miktarı inanılmaz düzeydedir

Nataly Kelly

Çeviri: Mustafa Çölkesen
 
Günümüzün birbirine bağlı dünyasında diller hala bir engel oluşturmaktamıdır? Cevabı evet, ancak bu süreç uzun sürmeyecektir.

Dünya nüfusunun 2011 yılının sonu itibariyle yedi milyara ulaşacağı öngörülüyor. Yaklaşık iki milyar kişinin internet erişimi bulunuyor. Bu online kullanıcıların çoğunluğu (yüzde sekseni) sadece on dili konuşuyor, ancak yaşayan 6,912 dilin bulunduğu biliniyor. Bunlarında sadece 2,261’inde bir yazı sistemi bulunuyor. Böylelikle, görüntülü ve sesli iletişim dünyanın her yanından insanların gerçek zamanlı olarak iletişim kurmalarının sağlanması bakımından oldukça önemlidir.

Matbaa makineleri, radyo ve televizyonun her biri global iletişimin kapsamının genişletilmesinde önemli bir dönüm noktası oldu. Ancak internet insanların konuştukları her dilde onlara ulaşabilen yegane iletişim platformu haline gelerek, insanların tercih ettikleri üç biçimde de (sesli, görsel ve yazılı) bilgilere erişebilmelerini sağlamaktadır. Internet’ten önce Babil’in fethi sadece bir hayaldi- şimdi ise ulaşılabilir bir hedeftir.

Internet, ayrıca, dil kayıplarının yavaşlatılmasına yardımcı olabilir. Daha az yaygın olan dilleri konuşanlar genellikle kendi topluluklarının yaşadığı daha büyük toplumlardan dışlanırlar. Sonuç olarak asimile olurlar ve hakim sınıf veya toplumsal grubun dilini öğrenirler. Aileler genellikle çocuklarının toplumun hakim dilini benimsemesini teşvik ederler, hakim dili aksi takdirde ulaşılamayacak olan önemli ekonomik ve sosyal faydaların kilidini açan bir anahtar olarak görürler. Sonuç olarak daha genç nesiller genellikle ana dillerini bayağı görerek ondan vazgeçerler.

Ancak -Living Tongues Institute for Endangered Languages ile işbirliği içinde gerçekleştirilen- National Geographic’in “Enduring Voices” Projesi, tehlike altındaki dilleri kaydederek ve kendi YouTube kanalı vasıtasıyla dünya ile paylaşarak koruma altına almaya çabalıyor. Bu proje sayesinde dünya genelindeki insanlar iki gencin Hruso (ayrıca Aka veya Angka denmektedir) dilinde rap yaptığını duyabiliyorlar. Hruso, Arunachal Pradesh- Hindistan’da 4,000 kişi tarafından konuşulan bir Tibet-Burma dilidir. Bir kişinin Foi (ayrıca Foe veya Mubi deniyor) saydığını gösteren bir video, video içeriğinin neden önemli olduğunu netleştiriyor. İzleyiciler onun Papua Yeni Gine’de 2,800 kişi tarafından konuşulan kendi dilinde sayıları nasıl telaffuz ettiğini duyuyor ve ayrıca saymak için vücudunu nasıl kullandığını da görebiliyorlar. Bir kitabın aynı bilgileri iletmek konusunda ne denli başarısız olacağını bir düşünün.

Microsoft ve Google gibi firmalar, müşterilerinin bilgileri alabileceği ve bunları paylaşabileceği dil sayısını arttırmaya çalışıyorlar. Microsoft’un Yerel Dil Programı’nı denetleyen Carla Hurd’ın belirttiği üzere "tercüme etmemiz gereken terimlerin mevcut olmadığı durumlarla karşılaştığımız diller var, bu nedenle terminoloji geliştirmek için yerel topluluklarla çalışmaya karar verdik. Böylece terimlerin nasıl çevrileceğine onlar karar verip bize söylüyor, biz karar vermiyoruz." Hurd'un programı Assamase (Hindistan), Bask (İspanya), Igbo (Nijerya) ve Inuktitut (Kanada) içerecek şekilde 59 farklı dilin konuşmacılarına Microsoft’un ürünlerini kullanma fırsatı sunuyor.

Dünyadaki hiç bir organizasyon Babil Kulesi’ni yıkmak için Google kadar çabalamamaktadır. Şirketin en önemli ürünü Google Search’e 136 dilde erişilebilmektedir. Şirketin otomatik çeviri aracı olan Google Translate, kullanıcıların 57 farklı dildeki içerik arasında çeviri yapabilmelerini sağlamaktadır. Bu 6,912 dilin tamamına ulaşmak için uzunca bir yol olsada, şirket dil engelini ortadan kaldırmaya yönelik hedefini saklamıyor. Google, kendi dillerinde daha fazla bilgi görmek isteyen gönüllü çevirmenleri kullanarak büyük bir online çeviri topluluğunu yönetiyor.

Google’ın dile yönelik çalışmasının kapsamı oldukça büyük, ancak Google daha odaklanmış ve zamanında projelere de müdahil oluyor. Örneğin, şirket, yakınlarda, Google Health Speaks adındaki bir pilot proje vasıtasıyla sağlıkla ilgili, online, yarım milyondan fazla kelimeden oluşan metni Arapça, Hintçe ve Swahili diline çevirmek için 1,800  profesyoneli çalıştırdı. Bu projeyi yöneten Jennifer Haroon: "Sağlıkla ilgili yerel dillerde online bilgilerin artmasına olan bağlılığımızı göstermek üzere, makalelerin bir bölümünün çevirisini yapmak ve gözden geçirmeleri için profesyonel çevirmenleri çalıştırdık." dedi.

Çeviri neden bu denli önemli? Bilgi güçtür, ancak halen dünya nüfusu tarafından erişilemeyen bilgilerin miktarı inanılmaz düzeydedir. İnsan beyninin gizemlerini her gün daha fazla keşfeden bilimadamları gibi, çeviri de kolektif bilgi havuzumuzdan daha fazla yararlanmamızı sağlamaktadır.

Konuştuğumuz dilden, içeriği oluşturandan ve bulunduğu biçimden bağımsız olarak- elde etmek istediğimiz bilgilerin tamamına erişmediğimiz sürece bilgiye olan susuzluğumuz asla tam olarak dinmeyecek. Dünyada mevcut olan içerik hepimiz için erişilebilir olmadığı sürece internet tam olarak küresel olmayacaktır.

Dünya çapında ağ da anlamlı sözcüklerden oluşmalı. Yavaş da olsa bu noktaya doğru ilerliyoruz.

Kaynak:http://www.huffingtonpost.com/nataly-kelly/how-translation-is-changi_b_787122.html
 

Okunma Sayısı: 2749
© 2010 Çeviri NET
Tel: 0212 292 92 78 - Faks: 0212 245 56 46 - E-Posta: bilgi@ceviri.net
Sitemizdeki yazı ve resimlerin her hakkı saklıdır. İzinsiz ve kaynak gösterilmeden kullanılamaz.
Yazılım: CM Bilişim | Görsel Tasarım: Capitol Medya