Hoşgeldiniz, bugün 24 Temmuz 2017 Pazartesi
Karakter boyutu : 12 Punto 14 Punto 16 Punto 18 Punto

Evrensel bir çevirmene ulaşmak neden bu denli zor?

Evrensel bir çevirmene ulaşmak neden bu denli zor? 08 Aralık 2010 Çarşamba 12:17

Google Translate’in çevirileri fazlasıyla motamot olup, ayrıca o dili konuşan kişinin nüansını içermemektedir.

Yazan:  LJ Rich

Çeviri: Mustafa Çölkesen

Global bir ekonomi ve bir kaç saat içinde sizi tüm dünyaya taşıyabilen uçuş olanaklarımız varken, neden hala teknolojinin yıkmakta zorlandığı dil engeli ile mücadele ediyoruz?  

Tokyo’daki bir otel odasında TV’yi açtığınız zaman, eğer onların dilini bilmiyorsanız, anlaşılmaz bir semboller karmaşasıyla karşılaşacaksınız.

Ve Japonya ile temas ettiğiniz andan itibaren, muhtemelen kodlarının çözülmesi güç bir dünya ile karşı karşıya kalacaksınız.

Dünyanın tercüme edilemeyen sözcüklerinden bazıları Japonca’dır. Örneğin Japonya’nın Kansai bölgesinde ifadeleri vurgulamak veya birisiyle mutabık olduğunu belirtmek için kullanılan “naa” kelimesi, çevirisi en zor olan kelimeler listesinde yeralmaktadır – o halde, işlemden geçiremeyeceğiniz bilgilerle karşılaşıldığında ne yapılabilir? 

Tercümanlar pahalıdırlar ve sıkıntılı durumlardan kurtulmada faydaları oluyorken genellikle turistler tarafından onlara erişilememektedir.

Bu durumda mükemmel bir çeviri aracı olan bir aygıt ideal olurdu. Keşke bu kadar basit olsaydı.

Bilim kurgu, evrensel çevirmenler olarak çalışan akıllı cihazlarla daima dil probleminin etrafından dolaştı. -Doctor Who'nun Tardis’i, “Hitchhiker's Guide to the Galaxy” deki Babel fish – ancak bu gerçekte çok daha fazla ustalık gerektirdi.

Halihazırda web’de okuma yardımcılarının bir grubu bulunuyor – bunların en dikkati çekeni, ve artık 50’den fazla dile ulaşan “Google Translate”. Ana diliniz dışındaki web sitelerine erişmek için sadece web sitesinin adresini giriyorsunuz ve bu araç zor görevlerin hepsini yapmaktadır.

Ancak sorun şu ki, bu ana değin Google Translate’in çevirileri fazlasıyla motamot olup, ayrıca o dili konuşan bir kişinin nüansını içermemektedir. Google bu hususla ilgili şu açıklamayı yapıyor: “halen bu sorun üzerinde çalışmaktayız, birilerinin çevirmen kalitesinde çevirileri temin etmesinden önce bir süre daha geçebilir”.  

DotSUB isimli diğer site, üyelerinin videolara kendi altyazılarını veya tercümelerini ekleyebilmelerini sağlıyor- adeta YouTube ile Wikipedia’nın buluşması gibi- ve ücretsiz versiyon - resmi bir kalite kontrolü olmamasına rağmen- insanların 400 dilde çeviri yapabilmesini mümkün kılıyor.

Kanji'yi anlayabiliyor musunuz?

Üç farklı yazı türü olması nedeniyle Japonca özellikle zordur.

Bir alfabe özellikle yabancı kelimelere yöneliktir, ve bunlar yeteri kadar karmaşık değilse, ayrıca tüm kelimelerin fiili resimleri olan 50,000’den fazla sembolde - Kanji-  bulunmaktadır.

Japonya’da gündelik yaşamı sürdürebilmeniz için bunların yakl. 2,000’ine gereksinim duyuyorsunuz.

WishoTouch isimli bir iPhone uygulaması Kanji’yi elle girebilmenizi sağlıyor, sonra size bir sözlük tanımını veriyor. – Bu eklenti mistik Kanjinizin, her defasında bir harf olmak üzere, fotoğrafını çekebilmenizi sağlamaktadır- ancak tuş sırasını bilmeniz gerekecektir.


Zaten karnınız açken ve önünüzde bir dizi sembol yığılıyken, menüde ne olduğunu anlamak için daha çabuk ve zahmetsiz bir yönteme ihtiyacınız olur.

Yazılı metinlerle uğraşan bir çeviri aracının adı “Quicktionary” dir ve bu bir karakter okuyucusudur. Bir kaleme benzemekte ve metnin üzerinde gezdirildiğinde o metnin çevirisini görüntülemektedir. Bu, en azından bir fikirdir.

Etkili bir cihaz olmasına rağmen sadece iki yazı karakteri ile çalışmaktadır- bu, bir çok metin okuyucunun ortak sorunudur.

Ve, belki de, piyasadaki en kapsamlı küçük cihaz Ectaco tarafından üretilen, 126 dilde çeviri yapabilen sözlüktür.

Ectaco’nun ürün müdürü Greg Stetson süreci şöyle anlatıyor: “tüm bunlar 20 yıl önce Rusya pazarında başladı. Rusya’da Amerika’ya gelen çok sayıda göçmen vardı ve [ürünümüz] bir Rus elektronik sözlük olarak başladı- bu süreçten sonra elektronik sözlüklerden ziyade dil öğrenim ürünlerine evrim geçirdi- ve Rusça’dan farklı dillere yayılması gerekiyordu.” 


Yapay Zeka

Afganistan ve Irak’taki askerler bile bölgedeki insanlar ile konuşurken mobil çeviri kullandılar. Voxtec’in Phraselator’u yıllarca Amerikan ordusunun tercihi oldu, ancak binlerce dolarlık fiyat etiketiyle bunu kitlesel pazarlarda başarıya dönüştürmesi çok mümkün gözükmüyor.

Bir makine yüzlerce dil içinden gerçek zamanlı olarak konuşmanın çevirisini yapabilse bile, insanların neyi kastettiklerini anlamak için hala bir miktar yapay zekaya gereksinim duyacaktır - herkesin bildiği üzere, bulunduğumuz ülkeden bağımsız olarak, söylemek istediklerimizi her zaman söylemeyiz. 

Tokyo’daki Sophia Üniversitesi’nden dil bilimci Takafumi Shimizu bunu şöyle anlatıyor:

"Japonlar dolaylı yoldan konuşmayı tercih ederler.”   

"Böylece, eğer bir taksi şoförü oraya 10 dakikada varmanın zor olacağını söylediyse, o aslında bunun imkansız olduğunu kastetmektedir. Benzer şekilde Japonlar bir isteği veya daveti reddetmek istediklerinde ‘düşüneceğim’ diyeceklerdir, ancak sonra daha uygun bir cevap beklemeyin, çünkü asıl söylemek istedikleri “sizi reddediyorum’ dur."

Ayrıca, doğru kelimeleri kullansanız bile bunların sırasını karıştırıyor da olabilirsiniz- Neyse ki Profesör Shimizu’yla konuşursanız, o, muhtemelen, sizi bir şekilde anlayacaktır. 

Profesör Shimizu dil yapısı konusunda şunları söylüyor:  "İngilizce’de temel sözcük dizilişi, özne, fiil, nesnedir”.

"Japonca’da en iyi sözcük dizilişi özne, nesne ve sonra fiil’dir. Örneğin 'I bought tea leaves at Harrods yesterday' cümlesi Japonca’da 'yesterday Harrods at I tea leaves bought' olacaktır"

Star Trek’de, evrensel çevirmen aygıtları 22. yüzyılın ikinci yarısına değin icat edilmemişti ve o zaman bile kusursuz değildi. Gerçek yaşamda benzer bir şey için bu denli uzun beklemek zorunda kalmayacağımızı umalım.


Makalenin aslı http://news.bbc.co.uk/1/hi/programmes/click_online/9137401.stm adresinde bulunmaktadır.
 

Okunma Sayısı: 2246
© 2010 Çeviri NET
Tel: 0212 292 92 78 - Faks: 0212 245 56 46 - E-Posta: bilgi@ceviri.net
Sitemizdeki yazı ve resimlerin her hakkı saklıdır. İzinsiz ve kaynak gösterilmeden kullanılamaz.
Yazılım: CM Bilişim | Görsel Tasarım: Capitol Medya